Azië / Nederlands-Indië

Indië-herdenkingen

Naast de Tweede Wereldoorlog in Nederland /  Amstelveen vinden we het ook belangrijk om aandacht te geven aan de oorlog in Azië in verband met het Duurzaam Samenleven van de 140 culturen in Amstelveen. Bijna een derde van de Amstelveense inwoners heeft met Azië een of andere familierelatie  in Indonesië, Korea, India of Japan. Bovendien is dit scholenproject voortgekomen uit de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers van Nederlands-Indië die een prachtig  Indië-monument van Ella van de Ven beheert. Vanaf 2005 – sinds Ankie Werner secretaris en daarna voorzitter werd –  de eerste plannen voor het onderwijs ontwikkeld. Na de komst van Clemens Bouwens als voorzitter en Edu Dumasy als secretaris werden sinds 2012 onderwijsplannen opgezet die in de periode 2013 t/m 2017 met 12 scholen in Amstelveen geleid hebben tot het scholenproject Ontmoeten & (Her)denken. Het Indië-monument neemt daarom een centrale plaats in. Mensen kunnen hun bloemstukken hier na een uitvaart bij Bouwens uitvaarten van een dierbare overledene hun bloemen hier plaatsen.

20140506-dias-ontmoetherdenkdag-21In het Broersepark staat sinds 1994 het Indië-monument waar de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers van Nederlands-Indië op 14 augustus de jaarlijkse Indië Herdenking organiseert. Daarvan kan men een indruk krijgen via de videoverslagen van 2014, 2015, 2016 en 2017.  Ook zijn er verslagen  en / of fotorapportages over de jaren 2014, lustrumjaar  2015, 2016 en 2017. Vandaar dat dit monument een centrale plaats  inneemt in het scholenproject o.a. op de jaarlijkse Ontmoetings- en Herdenkingsdag in het voorjaar op een datum tussen 4 mei en 15 augustus in. In 2017 heeft na een jaar afwezigheid van een jaar vanwege bezuinigingen op Defensie, de militairen van Natres de Indië-herdenking weer ondersteund waarvan hier een volledig verslag.

Ook het algemene oorlogsmonument heeft een binding met Nederlands-Indië want tussen de namen van verzetsmensen staan ook een drietal personen uit onze voormalige kolonie vermeld.

Zo kun je via de bestaande oorlogsmonumenten aansluiten bij de Amstelveense leefwereld van de leerlingen en zo aandacht besteden aan de Tweede Wereldoorlog in Azië en in Nederlands-Indië en ook banden leggen met actuele oorlogen zoals in Syrië vanuit het concept 1WO2.

 

Verzoening met Japan

Ook verzoening met de voormalige oorlogsvijanden Japan èn Indonesië krijgen aandacht. Sinds 2014 wordt bij de Amstelveense jaarlijkse Indië herdenkingen op 14 augustus daar aandacht aan besteed o.a. door de personen die de toespraak houden.  Zo hebben Nora Valk (2014) en Tjaco La Lau (14 augustus 2017 ) verteld over hun verzoeningsreis naar Japan. Ook andere sprekers zoals Ron Wong (2015) en Yvonne Noordam (2016) pleitten ondanks de ondervonden oorlogsontberingen voor verzoening. Dit is des te belangrijker voor Amstelveen dat ook een grote groep Japanse inwoners telt.

Ook in het scholenproject neemt verzoening met Japan een plaats in, verzoening gericht op nieuwe generaties die de oorlog niet hebben meegemaakt. We werken daarbij samen andere plaatsen zoals Amsterdam-Zuidoost en Breukelen met het gebruik van de lesbus Wereldexpress of het geven van voorbeeldlessen zoals op 24 mei 2016 in Breukelen. In Breukelen heeft op de Indië herdenking van 15 augustus 2017 Nora Valk haar toespraak gehouden en gepleit voor verzoening. Mogelijk dat in Breukelen de komende jaren Japanners ook een bloemen mogen leggen bij de herdenking.

In Amstelveen deden op 14 augustus dat namens de Stichting Dialoog Nederland – Japan – Indonesië Yukari Tangena en Rob Sipkens (2016) en  prof. Takamitsu Muraoka en zijn echtgenote Keiko Muraoka (2017).

Echtpaar Muraoka in 2017
Yukari Tangena en Rob Sipkens in 2016

 

Kransleggingen van  Japanse leden van de Stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië in 2016 en 2017 tijdens de jaarlijkse Indië-herdenking van 14 augustus  in het Broersepark

Leren van de Tweede Wereldoorlog in Azië

Hoe kunnen de leerlingen leren van de Tweede Wereldoorlog? Dat willen we doen door de leerlingen feiten te geven en ze zelfstandig te laten nadenken over dilemma’s en dit vervolgens door te trekken naar de huidige tijd en hun eigen dagelijkse situatie zoals bij pestgedrag.

De  belangrijkste oorlogen waar Nederland en of de eigen woonlocatie bij betrokken is  plaatsen we daartoe in een historisch kader van de Cultuurtijdlijn. Daarbij zien we de bezettingstijd van Nazi-Duitsland maar ook die van Militair-Japan als een tijdelijke aanwezigheid van een groep nieuwkomers zien met grote gevolgen.
Zo veroorzaakte de Japanse bezetting van onze voormalige kolonie Nederlands-Indië hier een nieuwkomersstroom van 300.000 Indische-Nederlanders in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Dat ook plaatst de huidige stroom vluchtelingen in een realistische historische context: migraties van mensen zijn van alle tijden en kunnen gepaard gaan met al dan niet tijdelijke conflicten  zoals bezettingen maar ook tot Duurzaam Samenleven leiden met nieuwe groepen zoals Syrische vluchtelingen.

We besteden ook aandacht aan de persoonlijke verhalen van oorlogsgetroffenen in Azië als die gastlessen hebben gegeven in ons scholenproject of samenwerkende organisaties zoals Gastdocenten Zuid-oost Azië en de Stichting Dialoog Nederland – Japan – Indonesië.

Zo zijn er lessen en verhalen over hun persoonlijke ervaringen in de Japanse interneringskampen van Thea Meulders, Nora Valk, Henk Klein, Emily Jordan, André Binckhorst en Cisca Pattipilohy. Ook hebben we aandacht voor mensen die buiten de kampen op Java bleven zoals Amstelvener Ron Mertens.

Verder hebben we over de oorlog in Europa en Amstelveen persoonlijke verhalen opgetekend die we aan de leerlingen zullen doorgeven eventueel via video. Zo hebben nabestaanden van de spreekster op de Indië-Herdenking  van 2016 Yvonne Noordam naar haar overlijden  enkele kunstwerken aan het scholenproject geschonken die handelen over haar Japanse gevangenschap op Java.

Over alle feiten en persoonlijke verhalen als basisinformatie willen we de leerlingen via denkopdrachten en kinderfilosofie zelfstandig zich hierover een oordeel laten vellen en hun betrokkenheid zo stimuleren. Dit geldt voor alle zes leerarrangementen en tien educatieve evenementen zoals de jaarlijkse Ontmoetings- en herdenkingsdag waar de leerlingen interactieve opdrachten uitvoeren en de jaarlijkse Indië-herdenking waar een afvaardiging van leerlingen een gedicht voorlezen en namens adoptieschool de Cirkel bloemen leggen.

Bibiënne, Rahsaan en Lulu met Senna lezen een gedicht over vrijheid voor  op de Indië-herdenkingen van respectievelijk  2015, 2016 en 2017.