Betrokkenheidsleren

Menselijke vermogens

Leren in een steeds veranderende technologische en sociale omgeving stelt nieuwe uitdagingen aan de school. De kennissamenleving doet een beroep op andere kennis en 21ste eeuwse vaardigheden dan scholen nu over het algemeen nog aanbieden en onderwijzen. De school heeft door de opkomst van digitale media niet alleen meer het monopolie op kennisoverdracht. Bij kennis gaat het niet zozeer om de feiten zelf maar om een zinvol verband, om het begrijpen van de samenhang. Deze kennis wordt nu veelal nog centraal, gefragmenteerd en gestuurd door methodes overgedragen. Via heemkundige leerarrangementen proberen we op verschillende wijze een thema als èèn geheel te benaderen. Dergelijk zingevend leren dient gericht op de toekomst te zijn en stelt aan de huidige leerlingen andere eisen waarin betrokkenheid en motivatie essentieel zijn.

Vandaar dat we in onze leerarrangementen in eerste instantie een appèl willen doen op menselijke vermogens zoals gevoelens. Veelal gebeurt dit door visuele beelden over hun leefomgeving om daarna de leerlingen uit te dagen tot verschillende vormen van denken w.o. kinderfilosofie. Dat stimuleert andere menselijke vermogen zoals `willen’ en `doen’ die uiteindelijk kunnen leiden tot groei van de eigen `betrokken zelfredzaamheid’.

 

Wat is leren?

Er zijn globaal drie vormen van leren waaraan we bepaalde vakken aan kunnen vastkoppelen zoals traditioneel godsdienstonderwijs, levensbeschouwelijk leren en filosoferen:

leren-modellen-1

Leerling gestuurd en –volgend onderwijs leidt tot drie vormen van leren: receptief, creatief en zelfsturend leren. In het godsdienstonderwijs, waardenonderwijs en bij kinderfilosofie zien we deze vormen van leren uitgevoerd.

In onze leerarrangementen zullen we alle drie vormen van leren toepassen al zal het accent vooral vallen op creatief en zelfsturend leren, leren waarin de leerling het meest actief is en tot betrokkenheidsleren komt.

Wat zijn de meest effectieve vormen van leren?

Daarvoor zijn stevig theoretisch en beproefde concepten nodig. We gaan daarvoor te rade bij de leerpsychologie en daarnaast gaan we uit van door ons  beproefde pedagogische concepten: betrokkenheidsleren, Kleurrijk Communiceren en Transcultureel denken en handelen.

Dit zijn concepten waarvan we denken dat die nodig zijn voor onze kleurrijke samenleving van de 21ste eeuw.

 

Denken

Bij het maken van lesbrieven die deel uitmaken van tien thema’s die we in leerarrangementen uitwerken proberen we moderne onderwijskundige, leerpsychologische en filosofische inzichten toe te passen. In het leerconcept `betrokkenheidsleren’ proberen we ervaringsleren en filosofisch leren in combineren en hanteren we daarbij denkprocessen.
Door te starten vanuit de betrokkenheid en motivatie van de leerlingen proberen we zo hun Amstelveense leefwereld zowel ruimtelijk (mondiaal) als sociaalhistorisch verder uit te breiden. Vanuit een holistische benadering willen we de leerlingen de wereld niet fragmentarisch aan te bieden maar als één geheel. Zoals ook het overheidsrapport Onderwijs 2032 stelt, wordt het aanbieden van losse feitjes steeds minder belangrijk.

Daarom vinden we het belangrijk bij dat de leerlingen vanuit een bepaald referentiekader bijv. via een Cultuurtijdlijn leerervaringen maar ook existentiële ervaringen opdoen. Voorbeelden zijn het aanhoren van persoonlijke verhalen over de Tweede Wereldoorlog, hoe iemand zijn geloof of een cultuur beleeft, verhalen van vluchtelingen enzovoorts…

Het stimuleren van het zelfstandige denken tot kritisch empathisch burger verloopt via denkprocessen zoals we bij de Grot van Plato hebben onderscheiden: voor, na-, diep- en doordenken waarbij we aan het eind van de les ook terugdenken. Deze denkfasen maken deel uit van het leerproces die we in de leerarrangementen zullen verwerken:

betrokkenheidslerenverkort

 

Eigen leefomgeving

Betrokkenheidsleren start vanuit het denken over het heden en het verleden van mijn familie, mijn wijk, Amstelveen / Nederland en de wereld dus het gaat om de Ander. Alle mensen samen met hun persoonlijke verhalen en gemeenschappelijkheden vormen de Amstelveense identiteit.

Daarover nadenken geeft zelfinzicht over je eigen identiteit (wie ben ik en kan ik opkomen voor mezelf en de gemeenschap?). Zelfkennis is de voorwaarde om je de 21ste eeuwse vaardigheden eigen te maken o.a. op het gebied van communiceren.

Vanuit de eigen leefwereld gaan de leerlingen de wereld verder verkennen. Daar zijn de heemkundige leerarrangementen van dit scholenproject op gebaseerd zoals onderstaand schema laat zien:

 

 

algemeen-achtergronden-lessen