Onderwijs

Samenwerkende basisscholen

De scholen hebben een overvol programma waarbij de ouders èn de scholen een gemeenschappelijk belang hebben: de toekomst van de kinderen. Naast de basisvakken die getoetst worden en in meetbare resultaten leiden vinden we de algemene vorming (Bildung) belangrijk zoals die ook door de overheid wordt erkend en in de kerndoelen staan omschreven. Daarbij focussen we vooral op de relatie onderwijs en de Kleurrijke Amstelveense samenleving met zijn bijna 140 culturen . Dit leidt tot een invulling van wereldoriëntatie als vorm van burgerschapsvorming, ontmoetingsonderwijs en levensbeschouwelijke vorming waarbij we zoveel mogelijk willen aansluiten bij de bestaande methoden.

We willen zo de leerkrachten – waarvan er velen van buiten de gemeente komen – werk uit handen te nemen door kant-en-klare lesbrieven te maken en educatieve evenementen te organiseren die te maken hebben met de sociale leefomgeving van de leerlingen: de gemeente Amstelveen.

Met lesbrieven- en leeractiviteiten in de vorm van tien leerarrangementen hebben we in de jaren 2013 t/m 2017 geëxperimenteerd op twaalf Amstelveense scholen. Op elke school hebben we een of meer leeractiviteiten als pilot uitgeprobeerd waarvan we een overzicht geven.

 

 

Transcultureel denken en handelen

Deze leerarrangementen over thema’s in relatie tot Ontmoeten & (Her)denken zijn gericht op de Amstelveense leefwereld van de leerlingen. Het ontmoeten van culturen en de historische bewustwording over en het Herdenken van de Tweede Wereldoorlog, gebeurt mondiaal en overstijgt op transculturele wijze alle nationaliteiten en (sub)culturen. Gebeurtenissen in het oorspronkelijke land van herkomst bij leerlingen met een migrantenachtergrond kunnen van invloed zijn in de klas zoals de coup in 2016 in Turkije.

Het op flexibele wijze je kunnen verplaatsen in andere culturele situaties is een voorwaarde om Betrokken Zelfredzaamheid bij de leerlingen te stimuleren.

Vandaar dat we in het scholenproject het concept van Transcultureel denken en handelen hanteren geïnspireerd op de levensstijl van de gemengde etnische groep van Indische-Nederlanders. In het voormalig Nederlands-Indië was hun cultuur vooral gestoeld op de flexibele levenskunst om te manoeuvreren tussen meerder culturen en daarmee bijdroeg aan hun succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. Deze groep van 300.000 personen met een migratieachtergrond uit het huidige Indonesië is op voorbeeldige wijze geïntegreerd en deels opgegaan in de Nederlandse samenleving en heeft op velerlei wijze de Nederlandse cultuur verrijkt. Het Duurzaam Samenleven van mensen met verschillende achtergronden zien we ook een taak voor het onderwijs.

Daarom zien we de school als een Transculturele Ontmoetingsruimte gebaseerd op de combinatie van de ideeën van de Griekse Agora en de Javaanse leerlingentuin (Taman Siswa). Dat laatste is een educatieve plek in de samenleving (op school of daarbuiten) waar de leerlingen aan filosoferen / wetenschap, sport, kunst en religie / levensbeschouwing aandacht geven. Maar het kan ook in geestelijke zin worden opgevat als een denkruimte waarin je je geestelijk verder in je denkvermogen of spiritualiteit / zingeving kunt ontwikkelen. In dat opzicht sluit het aan bij het begrip Vrije ruimte van de oude Grieken, het privilege van vrije burgers als een plek waar je vrij bent van verplichtingen, van de zorg voor je eigen of andermans belangen, en anderzijds een plek waar je je kunt ontwikkelen tot vrijheid, tot burgerschap, tot het redelijk wezen dat je in essentie bent. Die plek is de school dat is afgeleid van het Griekse woord `scholè. (zie Kessels e.a. De Vrije ruimte. pag. 22).

Wij zien de school dan ook niet zozeer als bedrijf maar als waardegemeenschap.De school heeft maatschappelijke waarde, iets dat groter is dan de school zelf. Deze moet steeds opnieuw lokaal worden gedefinieerd. De gemeenschappelijke kern van al het onderwijs schuilt in de verhouding tussen leerkracht en leerling, tussen het oude dat wordt doorgegeven en het nieuwe dat gaat ontstaan. Zoals de filosoof Hannah Arendt zegt: onderwijs verwijst niet alleen naar dat wat er al is, maar vertegenwoordigt ook een begin. Vandaar dat we zo’n belang hechten aan co-creatie, aan het opdoen van nieuwe kennis en ervaringen in een leerarrangement.