Ontmoetings- en Herdenkingsdag

 

De jaarlijkse Ontmoetings- en Herdenkingsdag is een van de zes leerarrangementen met twee van de tien educatieve evenementen. Jaarlijks doen er vanaf 2013 drie wisselende – openbare dan wel bijzondere – basisscholen uit een bepaalde roulerende wijk(en) aan mee. Op donderdag 5 juli 2018 van 11.30 – 14.30 u. zal de vierde Ontmoetings- en Herdenkingsdag worden georganiseerd in de Urbanuskerk van Bovenkerk. We hopen deze keer samen te werken met overlevenden van de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen en Azië,  vluchtelingen, en vertegenwoordigers van verschillende kerkgemeenschappen. Na een interreligieuze ontmoeting tussen christenen, joden en moslims in een gebedshuis en het zingen van de herdenkingsrap met eigen teksten gaan de leerlingen in duo’s langs 20 hotspots opdrachten doen. Hiervoor is een handleiding voor de begeleiders  met uitgangspunten gemaakt en een PowerPoint met informatie over het programma en het raplied en modellen dat met de kinderen is besproken.

Na een doe-oefeningen participeren de groep acht leerlingen van drie basisscholen in een interreligieuze manifestatie in een gebedshuis en bij de herdenkingsmonumenten. Daarmee krijgen ze historisch besef van de betekenis van Tweede Wereldoorlog voor onze huidige Vrijheid en Democratie zodat ze daarmee leren om te gaan. Daarbij gaan we uit van een mondiale benadering van de Tweede Wereldoorlog (1WO2) en deze verbinden met vredesmissies en actuele oorlogen zoals in Syrië om zodoende onze Democratie en Vrijheid te leren waarderen. Zo ontstaat een alternatieve herdenkingsbijeenkomst voor de jeugd waarbij recht wordt gedaan aan de gebeurtenissen in zowel Nederland als het feitelijke einde van onze oorlog in Nederlands-Indië. Vandaar dat dit op een doordeweekse dag wordt gehouden tussen de dodenherdenkingen van 4 mei en 15 augustus in het Broersepark.

Het doel van de Ontmoetings- en Herdenkingsdag is het ontmoeten en het nadenken over mensen uit verschillende kwetsbare, religieuze en etnische groepen tegen de achtergrond van het Herdenken van de slachtoffers en gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen en Azië / Nederlands-Indië.

Vandaar dat het motto van deze dag in het Broersepark duidelijk zichtbaar wordt opgehangen:

 

`vanuit de lessen van het verleden vieren van vrijheid’.

Voorafgaande aan deze dag in een Amstelveens gebedshuis en het Broersepark krijgen de leerlingen nog in het kader van het leerarrangement `Ontmoetings- en Herdenkingsdag’ voorbereidingslessen zoals gastdocenten en een muziekles om de herdenkingsrap voor te bereiden die in het gebedshuis ten gehore wordt gebracht. De school bepaalt zelf welke lessen dat zijn. Het vervoer naar de twee locaties regelen de leerkrachten zelf samen met begeleidende ouders.

Hieronder volgt een overzicht van het verloop van de  Ontmoetings- en Herdenkingsdagen sinds het schooljaar 2013 – 2014:

Eerste Ontmoetings- en Herdenkingsdag in 2014

Deelnemende school: Marin Luther Kingschool / Kindercampus King

De eerste Ontmoetings- en Herdenkingsdag vond plaats op 6 mei 2014 met groep acht van de toenmalige Martin Luther Kingschool. Als voorbereiding werden enkele lessen gegeven door medewerkers van het scholenproject. Ook vond er van te voren een muzikale manifestatie plaats in de Openbare Bibliotheek rond de tentoonstelling Aanpassen waarbij de leerlingen zich verdiepten in de achtergronden van migraties aan de hand van de groep Indische Nederlanders. Ook werd daar de Amstelveenrap gezongen.

Er was een interessant programma  met een morgenbijeenkomst in het Broersepark gericht op het herdenken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland op 5 mei en die in Nederlands-Indië op 15 augustus. Discriminatie en de Holocaust kwam ook aan bod. Bij het algemeen oorlogsmonument werd aandacht besteed aan de vervolging van homoseksuelen in de Tweede Wereldoorlog door de toenmalige lokale politicus van Groen Links Axel Boomgaars.

De middagbijeenkomst werd in de kerk van het Apostolisch Genootschap gehouden. De leerlingen kregen daar informatie over deze vorm van protestantse religie (PKN) en de symbolen in het gebedshuis. De herdenkingsrap werd hier voor het eerst gezongen en daarna vond een dialoog plaats met de aanwezige geloofsgenoten, oorlogsgetroffenen en andere aanwezige volwassenen.

Tweede Ontmoetings-en Herdenkingsdag in 2015

Deelnemende scholen: Piet Heinschool, de Westwijzer en  de Cirkel.

Deze tweede Herdenkings- en Ontmoetingsdag werd door de burgemeester geopend. Er deden meerdere lokale organisaties mee die opdrachten hadden voorbereid voor de leerlingen 2015 in vijf kramen in het Broersepark. Het programma in het Broersepark en de synagoge bestond uit een voor- en natraject waarbij de school de leeractiviteiten zelf uitkoos.

Zo omvat het voortraject een aantal lessen waarbij de leerlingen informatie opdoen en zelfstandig leren nadenken over een aantal complexe aspecten van de Tweede Wereldoorlog in Europa en Azië geplaatst binnen in een historisch-mondiale context van 1WO2.

Op de ontmoetings- en herdenkingsdag van 30 april 2015 werd de voorkennis uitgediept in het morgenprogramma in het Broersepark met vijf kramen rond de twee herdenkingsmonumenten. Vooral benadrukten we het  karakter van`co-creatie’ waarbij de leerlingen nieuwe kennis en ervaringen opdoen. Zo ontmoetten de 180 groep acht leerlingen oorlogsslachtoffers die als kind in een Jappenkamp hadden gezeten en stadsdichter Matthijs den Hollander liet de kinderen Japanse gedichten in de vorm van haiku’s maken.

Het natraject was van 8 – 26 juni 2014 en bestond uit een bezoek aan de lesbus Wereldexpress die 2 weken geplaatst werd op een parkeerplaats aan de Sportlaan bij het Amstelveencollege. Leerlingen van 10 – 14 jaar konden gedurende een lesuur in koppels een circuit doorlopen van doe-opdrachten op het gebied van burgerschapsvorming, discriminatie tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog in het voormalig Nederlands-Indië.  In totaal deden 14 klassen mee.

 

 

Derde Ontmoetings-en Herdenkingsdag in 2016 

Deelnemende scholen: Roelof Venemaschool, de Willem Alexanderschool en de Eerste Montessorischool.

Op de derde Ontmoetings- en herdenkingsbijeenkomst op 20 mei 2016 in het Broersepark en de Kruiskerk hebben we de  historisch-mondiale benadering van de Tweede Wereldoorlog verder uitgewerkt. In de voorbereidingslessen kregen de leerlingen aan de hand van de Nieuwkomerscanon en de Cultuurtijdlijn een historisch kader om de geschiedenis van de godsdiensten maar ook die van oorlogen waarbij Nederland bij betrokken was, te kunnen plaatsen. Zo krijgen de leerlingen inzicht in de gebeurtenissen rond de Tweede Wereldoorlog en kan er ook een verband worden gelegd met huidige oorlogen zoals in Syrië en Irak en elders. Naast de traditionele benadering van hoogtepunten in de geschiedenis besteden aan de hand van de canon van Nederland, besteedden we zo ook aandacht aan historische geweldssituaties tussen landen. Vandaar dat er Syrische en Irakese vluchtelingen betrokken waren bij deze Ontmoetings- en Herdenkingsdag in 2016. Tevens waren ze betrokken bij het natraject waaraan de Roelof Venemaschool meedeed: de speurtocht over de Tweede Wereldoorlog in  de wijk Elsrijk.

Op de bijeenkomst in de Kruiskerk werd ook de schooltas-actie voor Aleppo gestart ten behoeve van oorlogskinderen in Syrië, een actie uitgevoerd samen met Stadsdichter Matthijs den Hollander en het landelijke Syrische comité o.l.v. Karam Kanho. De Eerste Amstelveense Montessorischool (mio Mondo), de Willem Alexanderschool, de Roelof Venemaschool en de Zwaluw in Nes aan de Amstel hebben daarvoor schooltassen ingezameld die in containers naar een dorps bij de Syrische grens zijn verscheept. Vanaf november 2016 bereiden er ook andere scholen zich erop voor want de oorlogssituatie in Aleppo is steeds schrijnender geworden en blijven velen verstoken van onderwijs. Eind 2018 volgt de vierde fase van de schooltas voor Aleppo.

Op deze Ontmoetings- en Herdenkingsdag hebben we ook aandacht besteed aan ontmoetingen met oorlogsslachtoffers en het verwerken van de informatie via kunst zoals muziek. Zo hebben de leerlingen nu voor de derde keer de Herdenkingsrap uitgevoerd waarin eigen brieven van leerlingen aan oorlogsslachtoffers zijn verwerkt.

oh-dag-2016

Vierde Ontmoetings- en Herdenkingsdag in 2018

De vierde Ontmoetings- en Herdenkingsdag werd gehouden op donderdag 5 juli 2018 en georganiseerd in samenwerking met Amstelveen Oranje, de Verenging Historisch Amstelveen en 39 vrijwilligers.  Met 111 leerlingen van groep acht van drie scholen zullen we een programma uitvoeren in respectievelijk de Urbanuskerk en de militaire voertuigen van `Keep them Rolling’ in Bovenkerk en het Broersepark. We zullen daar een circuit uitzetten van 24 hotspots waarbij kinderen aan de hand van een routeboekje opdrachten gaan uitvoeren over interreligieuze aspecten van monotheïstische religies aan de hand van de Urbanuskerk, over de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen en Nederlands-Indië en over onze democratische vrijheden.

Daaraan voorafgaand kunnen gastdocenten lessen verzorgen die ooggetuigen waren van de oorlog in Amstelveen (o.a. Will Couturier en Rob Veeneman) en Nederlands-Indië (o.a. Nora Valk en / of Tjaco La Lau) . Ook kunnen in het voortraject lesbrieven worden uitgeprobeerd over de geschiedenis van het katholicisme in Amstelveen, filosoferen en heet gebruiken van de leskisten.

In het natraject is er de mogelijkheid van alle Amstelveense scholen om aan de speurtocht Tweede Wereldoorlog in Elsrijk en / of Randwijck  mee te doen.

Er is een voorlopig programma opgesteld dat met de ontwikkelgroep van vijf leraren is voorbereid. Zie ook onderstaande afbeeldingen.

 

 

leerlingen-rv1-imamstelveen

Vierde Ontmoetings- en Herdenkingsdag op 5 juli 2018 in Bovenkerk

Morgenprogramma: 11.30 – 12.00 u.: in de Urbanuskerk
Plenair:
– Welkom door Karin
– Opening en introductiewoord door Nora Valk
– Officiële opening door de Kinderburgemeester
– Vlagceremonie met Ard Diazoni en kinderburgemeester en kaars aansteken door pastor Eugène Brussee
– Informatie over de Urbanuskerk (pastoor Jongerden)
– Interreligieuze ontmoeting met christenen en moslims: opening gebed, tonen Heilige boek (Bijbel en Koran) en Gulden Regel.
– Zingen van de Herdenkingsrap (alle leerlingen zingen het refrein en 6 vertegenwoordigers rappen de teksten). Op een scherm is de tekst te volgen.
– Instructie over de hotspots (Karin)

 

Morgenprogramma: 11.30 – 12.00 u.: in de Urbanuskerk

Circuitmodel van 7 hotspots

Ontmoeten van monotheïstische religies

Hotspot 1: Godsdienst algemeen / jodendom
Joke Jongejan en Karin Dumasy
Hotspot 2: feestdagen in het katholicisme (glas-in-lood-ramen): Kerstmis, Pasen, Pinksteren
Pastor Brussee en Pastoor Jongerden
Hotspot 3: drie feestdagen in de islam (Mohammed Akkari en Gert-Jan Wijnands?)

Gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen en Nederlands-Indië

Hotspot 4: Tweede Wereldoorlog in Amstelveen: Bombardementen/ vliegtuigcrashes
Bombardement in de Charlotte de Montpensierlaan in aanwezigheid van oorlogsoverlevenden Will Couturier en Rob Veeneman bijgestaan door Ria de Nooij en Juliette Pierens )
Hotspot 5: Bovenkerk en de Urbanuskerk in de Tweede Wereldoorlog (Paul Betgem en Arie Dekker en Trees Buskerman)
Hotspot 6: tijdlijn de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië (Nora Valk, Jetty Heemskerk en Ellen Querido)
Hotspot 7: Keep them Rolling Leo Kattevilder bijgestaan door Fokko de Haas en Ed Witte.
Noordammerweg 32 (6 min lopen)

7a: Voertuigherkenning
7b: Opdracht: geallieerden en Canadese bevrijders
7c: Varende en rijdende voertuigen
7d: Vliegtuigherkenning Tweede Wereldoorlog
7e: andere voorwerpen uit de oorlog
Middagpauze buiten de kerk op veldje

Middagprogramma: 13.00 – 14.30 u.
Circuitmodel van 11 hotspots.

 

Oorlogsgebeurtenissen (1WO2)

Hotspot 8: oorlogsmonument en verzet in Amstelveen (Mart Benders en Paul Betgem van onderzoeksgroep Tweede Wereldoorlog in Amstelveen)

Hotspot 9: voorwerpen wo2 (Hugo v.d. Kooij en Frank Kuiper van Amstelveen-Oranje)

Hotspot 10: communicatieapparatuur uit de Tweede Wereldoorlog (Fokko de Haas en Rick Francke van het crashmuseum)

Hotspot 11: onderduiken en Jodenvervolging (Anneke Bulk en Ria de Nooij)

Hotspot 12: de Tweede Wereldoorlog in Amstelveen (Vereniging Historisch Amstelveen: Annemieke Brouwer, Guus Lindeman en Jan Jaap Mellegers).

Korte drankpauze: Karin Dumasy en Riek Jansen

Hotspot 13: Indië monument (Thea Meulders)

Hotspot 14: Verzoening tussen 3 voormalige oorlogsvijanden: Indonesië, Japan en Nederland (Nora Valk en Jettie Heemskerk)

Hotspot 15: oorlogen nu in het Midden-Oosten: naam kalligraferen in Arabisch en Hebreeuws (Syrische vluchtelingen Karam Kanho)

Ontmoeten van levensbeschouwingen

Hotspot 16: Taoïsme als oosterse levensbeschouwing: Tao-oefening gericht op innerlijke kracht (René Goris)

Hotspot 17: westerse esoterische levensbeschouwingen (Reinout Spaink en Helga brouwer)

Hotspot 18: Creatieve hotspot: tekenen van Yin en yang (Gert-Jan Wijnands)

Evaluatie

Door de aanvankelijk te verwachtte slechte weersomstandigheden werd het middagprogramma in de Urbanuskerk gehouden wat de uitvoering minder aantrekkelijk maakte voor de leerlingen.
Zowel het morgen- als het middagprogramma werden in de Urbanuskerk van Bovenkerk uitgevoerd ondanks het mooie weer buiten.

Er is een evaluatierapport gemaakt  en ook de leerlingen van de Omnibus hebben het geëvalueerd en aanbevelingen werden geformuleerd. Hopelijk dat de gemeente volgend jaar ook het belang van deze jaarlijkse Ontmoetings- en herdenkingsdag voor de schooljeugd inziet. Voor het eerst sinds 2013 waren er geen ambtelijke vertegenwoordigers aanwezig. De betrokkenheid van onze oude burgemeester werd node gemist. Maar dank zij de medewerking van de schoolbesturen Amstelwijs, Amstelland en de herdenkingsorganisaties Amstelveen Oranje en ook de Stichting Herdenking Gevallenen in Nederlands-Indië kon het toch doorgaan.

De vraag is of het beleid van oude burgemeester Mirjam van `t Veld om dit een structurele Herdenkingsdag te maken met telkens 3 nieuwe scholen vanaf volgend jaar gecontinueerd zal worden.